Polska nie jest zbyt popularna wśród podróżników. Przynajmniej tych z Polski. No, bo to przecież żadna egzotyka, bo taką podróżą nie można się pochwalić przed znajomymi, bo to żadne wyzwanie. Powodów mogą być setki. Ale Polska ma wiele pięknych miejsc. Miejsc które doceniają turyści/podróżnicy z zagranicy i dla których przyjeżdżają nieraz z bardzo daleka.
Zgodzę się – Azja, Ameryka Południowa, Afryka, Bałkany czy Rosja brzmią egzotycznie, brzmią ciekawiej, są mniej znane. Ale czy aż tak dobrze znamy Polskę jak nam się wydaje? Czy nie jest to trochę tak, jak w przysłowiu „cudze chwalicie, swego nie znacie”?
***
Prawie 15 lat temu gdzieś tam już podróżując uświadomiłem sobie, że tak na dobrą sprawę nie znam nawet dobrze mojego rodzinnego miasta – Rzeszowa, nie mówiąc już o całym regionie – Podkarpaciu! Zastanawiałem się też kiedyś czy jest tu coś unikatowego w skali nawet jeśli nie Europy to choćby kraju.
I okazało się, że jest!
Przez te 15 lat jakie minęły od chwili, gdy uświadomiłem sobie, że warto poznać swój region zjeździłem Podkarpacie wzdłuż i wszerz. Rzecz jasna nie byłem wszędzie, bo to zwyczajnie niemożliwe, ale zobaczyłem wiele ciekawych miejsc.
I tu chciałbym Wam je pokazać i być może też zainspirować kogoś do poznania najciekawszych miejsc województwa Podkarpackiego.
Po tym przydługim wstępie przejdźmy więc do konkretów. 🙂
Dlaczego zatem Podkarpacie jest fajne?
Góry
Niewątpliwym atutem Podkarpacia są góry. Bieszczady z roku na rok stają się coraz bardziej popularne i przyciągają coraz więcej turystów. Piękne widoki, falujące na wietrze łąki połonin i niezwykła historia tych gór sprawiają, że Bieszczady są niezwykle atrakcyjne.
Nie są to jedyne góry na Podkarpaciu. Wciąż nieodkryty i nie zadeptany przez tłumy Beskid Niski nosi miano najdzikszych (to samo mówi się również o Bieszczadach) gór Polski. Brakuje tu spektakularnych widoków, ale jeśli szukamy ciszy i spokoju – znajdziemy ją wśród zalesionych szczytów i opustoszałych dolin.
Wbrew pozorom to jednak nie Beskid Niski, ani Bieszczady powinnny nosić miano najdzikszych gór Polski lecz Góry Sanocko-Turczańskie. Góry o których mało kto słyszał i które poznali nieliczni. Przez ponad 30 lat ich część była niedostępna dla zwykłego śmiertelnika – znajdowało się tu tzw. Państwo Arłamowskie – rządowy ośrodek wypoczynkowy dla elit władzy. Teren ten był ogrodzony i strzeżony przez wojsko.
Można więc śmiało przyjąć, że Podkarpacie ma najdziksze góry w Polsce.
Najcenniejsze przyrodniczo obszary gór chronią Parki Narodowe – Bieszczadzki Park Narodowy w Bieszczadach i Magurski Park Narodowy w Beskidzie Niskim. W Górach Sanocko-Turczańskich projektowany był Turnicki Park Narodowy – nie został on jednak do dziś utworzony.
Zabytki wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO
Na Podkarpaciu znajdziemy aż 6 obiektów wpisanych na listę UNESCO. Jest to lista obiektów dziedzictwa kulturowego i dziedzictwa naturalnego o „wyjątkowej powszechnej wartości” dla ludzkości.
Cztery z nich to drewniane cerkwie w miejscowościach Turzańsk, Smolnik nad Sanem, Radruż i Chotyniec – wpisane w 2013 roku (Drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainie)
Dwa pozostałe obiekty to drewniane kościoły w miejscowościach Haczów oraz Blizne – wpisane w 2003 roku (Drewniane kościoły południowej Małopolski i Podkarpacia)
Podkarpackie „naj”
W województwie Podkarpackim jest też parę miejsc które wyróżniają się w skali kraju tym, że w jakiejś kategorii są „naj” 🙂
- najstarsza zachowana murowana cerkiew w Polsce – Cerkiew obronna św. Onufrego z XIV-XVI w. w Posadzie Rybotyckiej
- najstarsza zachowana drewniana cerkiew w Polsce – cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1659 r. w Uluczu
- największy, najstarszy i najlepiej zachowany gotycki kościół drewniany konstrukcji zrębowej w Polsce i w Europie – kościół Wniebowzięcia NMP i św. Michała Archanioła w Haczowie z ok. 1459 r. (wpisany na listę swiatowego dziedzictwa UNESCO)
- największy skansen w Polsce – Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
- największy park typu górskiego w Polsce, unikatowy na skalę europejską – Park miejski w Sanoku na zboczu Góry Parkowej
- największa i najwyższa zapora w Polsce – Zapora w Solinie
- najmniejszy rezerwat w Polsce, a zarazem jedyne w Polsce naturalne stanowisko krzewu różanecznika żółtego zw. azalią pontyjską – Rezerwat przyrody „Kołacznia”
- najdalej wysunięta na południe, zamieszkała miejscowość w Polsce – Wołosate
- najdłuższy tunel na linii wąskotorowej w Europie, jedyny taki tunel w Polsce – tunel kolejowy w Szklarach
Co poza tym?
Wśród największych atrakcji Podkarpacia wymieniane są również zamki w Łańcucie, Krasiczynie, Baranowie Sandomierskim i Korczynie/Odrzykoniu wraz z pobliskim rezerwatem „Prządki”.
Niewątpliwą atrakcją jest również Jezioro Solińskie i Bieszczadzka Kolejka Leśna.
Przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze miasto Przemyśl uznane zostało za jedno z dziesięciu najciekawszych krajoznawczo miast Polski. Również Rzeszów robi się coraz popularniejszy wśród turystów. I to nie tylko jako przystanek w drodze w Bieszczady.
Kuracjuszy przyciągają natomiast cztery podkarpackie uzdrowiska – Rymanów-Zdrój, Iwonicz-Zdrój, Horyniec-Zdrój i Polańczyk (tak, Polańczyk ma status uzdrowiska).
Czy to już wszystko co Podkarpacie ma do zaoferowania?
Oczywiście, że nie!
Mniej znanych i przez to mniej popularnych, a niezwykle ciekawych miejsc jest naprawdę dużo. O nich napiszę bardziej obszernie w następnych postach.
